Terugblik ‘Maak van je tuin of balkon een paradijs’

Gepubliceerd door

op

Op zaterdag 27 juni 2026 organiseerden we ons allereerste groene event ‘Maak van je tuin of balkon een paradijs’.

Ondanks de tropische temperaturen, kwamen zo’n 40 mensen samen om te luisteren naar ecoloog, tuinontwerper en bijenspecialist Wankja Ferguson en te ontdekken hoe zij hun eigen tuin of balkon klimaatbestendiger kunnen maken. Een ongelukkig toeval dat juist in deze week de effecten van klimaatverandering zo zichtbaar waren; meteen ook een krachtige herinnering waarom actie in de directe leefomgeving zo belangrijk is.

Heldere boodschap

Ferguson gaf een inspirerende lezing over de vele solitaire bijensoorten die in Nederland bedreigd worden. Zij legde uit hoe deze bijen cruciaal zijn voor ons voedsel: verreweg de meeste gewassen kunnen niet zonder. Ondertussen zijn deze bijen afhankelijk van specifieke inheemse planten, zoals witte en rode klaver, rolklaver, boterbloemen, havikskruid, madeliefjes en zelfs brandnetels. De boodschap was helder: deze planten vormen het thuis en de overlevingsbasis van talloze bijensoorten. Zonder bijen geen bestuiving en geen groenten en fruit voor ons.

Tips om de wilde bijen aan een nestplaats te helpen

Veel wilde bijen soorten leven niet in een volk met een koningin, maar alleen, solitair. Ook zij maken een nest waarin ze eitjes en voedsel voor de larven achterlaten. Wij kunnen ze op verschillende manieren helpen aan geschikte nestruimte:

  • Maak een insectenhotel met de juiste maten. Veel insectenhotels zijn te ondiep en hebben te grote gaatjes. De meeste solitaire bijen zijn klein, zorg er dus voor dat je stengels en rietjes dun zijn. De ideale doorsnede is 3 tot 8 mm, maximaal 10. Bijen leggen meestal meerdere eitjes op een rijtje achter elkaar, elk eitje krijgt een eigen voedselvoorraad en vooraan komt een lange lege ruimte. Dat betekent dat de stengels lang genoeg moeten zijn, liefst zo’n 15 cm. Rietstengels zijn beter dan bamboestengels, omdat ze dunner zijn en de afstand tussen de knopen groter is.
  • Snoei net ónder de knopen van de takken. ‘Wat gebruiken bijen in de wilde natuur waar geen door mensen gemaakte insectenhotels zijn?’ vroeg iemand tijdens de lezing. Ferguson legde uit dat in de natuur grote grazers, zoals herten, bijenhotels maken door aan de takken van bomen en struiken te knabbelen. Dat kunnen wij mensen in onze tuinen nabootsen door op de juiste manier te snoeien. In tuinboeken staat altijd dat je moet snoeien net boven een knoop. Maar die takken zijn dan niet bruikbaar voor insecten. Bijen kunnen prima zelf takken uithollen, maar de knopen zijn te hard, daar kunnen ze niet zelf een gat maken. Dus elke tak die zo gesnoeid is dat hij eindigt in een knoop, zit voor de bij ‘op slot’. Maar als wij nu net ónder een knoop snoeien, dus de knoop eraf knippen, dan is er een lang stuk tak dat de bij zelf kan uithollen om eitjes in te leggen.
  • Zorg voor wat open zandplekken in de tuin. Er zijn ook solitaire bijen die hun nest in het zand graven. Die kunnen we dus het best helpen door te zorgen voor een zandpad of wat kale plekjes aan de rand van het gazon.

Praktische handvatten

Na de lezing was er een informatiemarkt met praktische handvatten. Zo toonde de gemeente Westerkwartier dat er best veel subsidiemogelijkheden zijn, te vinden via subsidieaanvragen.nl. De Stichting Steenbreek presenteerde inspirerende projecten voor groene tuinen en openbare ruimte. Bezoekers kregen informatie over bodemverbetering, schaduw- en zonplanten en geschikte soorten voor zand- of kleigrond.

Zelf lieten we zien hoe je zelfs op een tegel van 30×30 cm een kleine oase voor insecten kunt maken. Er waren zaden en stekjes beschikbaar om direct mee te nemen. Jane Brinkers liet aanwezigen met speciale apparatuur luisteren naar het leven in de bodem; een unieke ervaring die veel indruk maakte.

Met elkaar

Zelf hebben we de middag ervaren als warm, inspirerend en verbindend. We hebben veel positieve reacties gekregen. Was u erbij en wilt u met ons delen hoe u het vond? Vul dan de enquête in. 

Wilt u op de hoogte blijven van komende events, meedenken of een bijdrage leveren aan dit nieuwe initiatief? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief of als vrijwilliger.


Foto’s: R. Janssen.